Rigada Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Bankining (YTTB) “Beqarorlikdan moslashuvchanlik sari: o‘zgarayotgan dunyoda milliy innovatsiyalar” shiori ostida o‘tkazilgan yillik yig‘ilishi o‘z ishini yakunladi.
Tadbirning uchinchi kuni an’anaviy tarzda sarhisob qilish, Biznes-forumning yakuniy munozaralari hamda Bankning fuqarolik jamiyati oldidagi majburiyatlarini mustahkamlash maydoniga aylandi.
Fuqarolik jamiyati va NNTlar
Joriy yilda fuqarolik jamiyati institutlari (FJI) va nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT) bilan o‘zaro hamkorlik qizg‘in bahs-munozaralar muhitida o‘tdi.
• Ishtirokchilar soni va qamrovi: Rasmiy maslahatlashuvlar dasturiga (jumladan, YTTBning 2026–2030 yillarga mo‘ljallangan asosiy strategiyalarini muhokama qilish bo‘yicha dastlabki sessiyalar) Bank faoliyat yuritadigan turli hududlardan 1 000 dan ortiq fuqarolik jamiyati tashkilotlari jalb etildi. Yig‘ilish kunlarida bevosita oflayn va gibrid sessiyalarda qatnashish uchun yuzlab NNT vakillari ro‘yxatdan o‘tdi.
• Uchinchi kunning NNTlar uchun yakunlari: Fuqarolik sektori vakillarining YTTB rahbariyati va uning prezidenti Odil Reno-Basso bilan yakuniy uchrashuvlarining asosiy natijasi — investitsiyalar kiritilayotgan hududlarda fuqarolik maydonini himoya qilish va inson huquqlari masalasi bo‘ldi. CEE Bankwatch Network kabi tarmoqlar vakillari ozchilik guruhlarni himoya qilish, davlat xaridlarida shaffoflikni kuchaytirish va loyihalarning hisobdorlik mexanizmlaridan (Project Accountability Policy) xavfsiz foydalanishni faol ilgari surdilar. NNTlar Bankni mahalliy aholi uchun qat’iy ijtimoiy va ekologik kafolatlar yaratish foydasiga «bozor islohotlari»ga ko‘r-ko‘rona ergashishdan voz kechishga chaqirdi.
Tadbirning qisqacha yakunlari
Rigada 2 000 dan ortiq delegat, jumladan, davlat rahbarlari (yig‘ilishni Latviya Prezidenti Edgars Rinkevichs ochib berdi), moliya vazirlari, investorlar va ekspertlar to‘plandi.
• Moslashuvchanlik va texnologiyalarga urg‘u: Panel muhokamalarining asosiy mavzulari sun’iy intellektning rivojlanayotgan bozorlarga ta’siri, «yashil» energetikani rivojlantirish, xususiy kapitalni safarbar etish hamda kosmik texnologiyalarning istiqbollari markaziy o‘rin egalladi.
• Maxsus mehmon: Yig‘ilishda Niderlandiya Qirolichasi Maksima (BMT Bosh kotibining moliyaviy salomatlik masalalari bo‘yicha maxsus advokati) ishtirok etdi. U global silkinishlarga bardosh bera oladigan inklyuziv moliyaviy tizimlarni yaratish masalasiga alohida urg‘u berdi.
• Ukrainani qo‘llab-quvvatlash: Bank boshqaruvchilari Ukrainani qo‘llab-quvvatlashning misli ko‘rilmagan maqomini rasman qayta tasdiqladilar. YTTB 2022 yildan buyon Ukraina iqtisodiyotining real sektoriga qariyb 10 milliard yevro yo‘naltirgani va urushdan keyingi to‘laqonli tiklanish bosqichida investitsiyalar hajmini kengaytirishga tayyorligi ta’kidlandi.
• Bankning bu yilgi (va 2026–2030 yillardagi) strategiyasi
Ushbu Yig‘ilishda YTTB yangi Strategik va kapital bazasi (Strategic and Capital Framework 2026–2030) doirasidagi operatsion faoliyati uchun asos solindi.
Bank strategiyasining asosiy ustunlari:
|
Strategik yo‘nalish |
Mazmuni va asosiy e’tibor |
|---|---|
|
Iqtisodiy boshqaruv (Economic Governance) |
Butunlay yangi Iqtisodiy boshqaruv strategiyasini joriy etish. Endilikda YTTB barcha mijozlarni islohotlar salohiyati bo‘yicha majburiy skrining (tekshiruv)dan o‘tkazadi, davlat boshqaruvi bo‘yicha Harakatlar rejalarini va iqtisodiyot tarmoqlarida Islohotlar yo‘l xaritalarini joriy etadi. |
|
«Yashil» o‘tish va moslashuvchanlik |
Qayta tiklanadigan energiya manbalariga va xususiy sektorni dekarbonizatsiya qilishga investitsiya kiritish. Ko‘mir korxonalari yopilganda «ayrilib qolgan jamiyatlar» paydo bo‘lishining oldini olishga (Just Transition prinsipi) alohida e’tibor qaratiladi. |
|
Inson kapitali va inklyuzivlik |
2026–2030 yillarga mo‘ljallangan Gender tenglik va inson kapitali strategiyasini yakunlash. Kichik va o‘rta biznes (KO‘B) uchun inklyuziv moliyalashtirishni qo‘llab-quvvatlash. |
|
Geografik kengayish |
Yangi faoliyat hududlarida — Sahroi Kabirdan janubdagi Afrika mamlakatlarida (Benin, Kot-d’Ivuar, Nigeriya) va Iroqda operatsion faoliyat va investitsiyalarni to‘laqonli yo‘lga qo‘yish. |
Tadbirning asosiy xulosasi: YTTB asosiy urg‘uni qisqa muddatli inqirozga qarshi choralar ko‘rishdan tizimli uzoq muddatli boshqaruv islohotlariga o‘tkazmoqda. Bu esa ham davlatlarni, ham xususiy biznesni shaffoflik va ekologik tozalikning qat’iy mezonlariga rioya qilishga majbur etadi.
