RIGA, LATVIYA — 2026-yil 7-iyun — YTTBning 2026-yilgi Yillik yigʻilishi doirasida oʻtkazilayotgan Fuqarolik jamiyatini rivojlantirish dasturi ikkinchi kunining asosiy voqealari yakunlari. Bugungi kun Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki (YTTB) oliy rahbariyati, davlat tuzilmalari va fuqarolik jamiyati tashkilotlari (FJT) yetakchilari oʻrtasidagi chuqur strategik muloqot uchun platformaga aylandi.
Ishtirokchilar eʼtibori global beqarorlikni yengib oʻtish masalalari, inklyuziv islohotlarni mustaqil baholash vositalari, shuningdek, Bankning geografik va institutsional ufqlarini keng koʻlamda kengaytirishga qaratildi. Eʼtiborlisi shundaki, bugungi barcha panel muhokamalari boʻylab — istisnosiz — gender tengligi, xilma-xillik va ijtimoiy inklyuziya kabi fundamental mavzular yagona ip boʻlib oʻtdi.
I-muhokama paneli: «Beqarorlikdan barqarorlikka — fuqarolik jamiyati oʻzgarishlar katalizatori sifatida»
Asosiy gʻoya: inqirozlarga munosabat bildirishdan tizimli strategik hamkorlikka oʻtish.
FJTning birinchi ochiq muhokamasi doimiy noaniqlik sharoitida fuqarolik sektorining rolini qayta anglashga bagʻishlandi. Ishtirokchilar bugungi kunda FJT shunchaki gumanitar institutlar emas, balki iqtisodiy tiklanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchlari, fuqarolik erkinliklari himoyachilari va innovatsion yondashuvlar mualliflari ekanligi haqida bir fikrga keldilar.
Maʼruzachilar iqtisodiyotning barqaror tiklanishi gender tengligini taʼminlamasdan va aholining zaif guruhlari uchun teng sharoit yaratmasdan mumkin emasligiga alohida urgʻu berdilar.
- Sessiya moderatori: Lorenzo Chiari, YTTBning taʼsir masalalari boʻyicha direktori.
- Asosiy maʼruzachilar: Nadya Petkova — YTTBning taʼsir va hamkorlik masalalari boʻyicha boshqaruvchi direktori; Oksana Filonenko — Ukrainadagi «Erkin odamlar» Bandlik markazi rahbari; Viktor Lyax — «Sharqiy Yevropa» jamgʻarmasi rahbari; Liga Klavina — Latviya Moliya vazirligining moliyaviy siyosat masalalari boʻyicha davlat kotibi oʻrinbosari.
«Notinchlik sharoitida fuqarolik jamiyati nafaqat fuqarolik makonini himoya qila oladigan, balki davlat va xalqaro institutlarga iqtisodiy tiklanish uchun moslashuvchan, innovatsion yechimlarni taklif eta oladigan strategik tizimli hamkor rolini oʻz zimmasiga oladi; bunda markazda doimo inson va inklyuzivlik tamoyillari turishi kerak», — deya taʼkidladi muhokama paneli yakunlari boʻyicha «SABR» Respublika ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish markazi direktori M.Shirinova.
II-muhokama paneli: «Baholash boʻyicha ekspert guruhi: baholash barqaror va inklyuziv iqtisodiyotlarga oʻtishga qanday hissa qoʻshadi»
Asosiy gʻoya: shaffoflik, mustaqil audit va «yashil» oʻtishga eʼtibor.
Ikkinchi sessiya YTTBning Mustaqil baholash departamenti vakillari va FJT yetakchilarini ochiq, kelajakka yoʻnaltirilgan fikr almashish uchun birlashtirdi. Muhokama markazida 2025-yilgi Baholashlarning yillik sharhi natijalari, 2021–2025-yillarga moʻljallangan «yashil» iqtisodiyotga oʻtish yondashuvining samaradorligi, shuningdek, Bankning Boltiqboʻyi mintaqasidagi faoliyati va energetik xavfsizlik masalalari boʻldi.
Muhokama davomida ekspertlar «yashil» oʻtish va YTTB investitsion loyihalarining muvaffaqiyat koʻrsatkichlari endi bevosita ijtimoiy inklyuziya indikatorlari hamda iqtisodiyotning oʻzgarayotgan sohalarida erkaklar va ayollarning huquq va imkoniyatlari qanchalik muvozanatli hisobga olinishi bilan bogʻlanishini taʼkidladilar.
- Asosiy maʼruzachilar: YTTB Mustaqil baholash departamenti guruh direktorlari Gabriele Fattorelli va Samer Xashem; departament ekspertlari Olga Mrinska va Karin Bekker; shuningdek, Pyer Heylbronn (Fransiya Respublikasi Prezidentining sobiq maxsus elchisi).
III-muhokama paneli (Yopiq majlis): «Yuqori darajadagi muloqot: YTTB prezidentining FJT vakillari bilan uchrashuvi»
Asosiy gʻoya: eng yuqori darajadagi bevosita muloqot, institutsional arxitekturani mustahkamlash va yangi geosiyosiy bozorlarga chiqish.
Kunning avji nuqtasi fuqarolik sektori yetakchilarining YTTB rahbariyati bilan yopiq uchrashuvi boʻldi; u Bankning strategik ustuvorliklari va asosiy siyosat yoʻnalishlariga bagʻishlandi.
Yelena Kovalning kirish soʻzi — YTTBning fuqarolik jamiyati bilan hamkorlik va xususiy sektor bilan sheriklik boʻyicha boʻlim rahbari.
Uchrashuv Yelena Koval tomonidan fuqarolik jamiyati institutlari bilan strategik hamkorlik boʻyicha YTTBning 4 ta asosiy yoʻnalishi belgilanishi bilan boshlandi; bunda gender muvozanati va inklyuzivlik tamoyillari har bir yoʻnalish uchun bazaviy poydevor sifatida belgilangan:
- Qaror qabul qilish jarayoniga inklyuziv jalb etish: mamlakat strategiyalari va yirik infratuzilma loyihalarini ishlab chiqishda FJT bilan dastlabki maslahatlashuvlar amaliyotini kengaytirish.
- Shaffoflik va hisobdorlik mexanizmlarini kuchaytirish: investitsiyalar amalga oshirilishi ustidan mustaqil jamoatchilik nazorati uchun yanada qulay va samarali platformalar yaratish.
- FJTning joylardagi barqarorligini qoʻllab-quvvatlash: mahalliy fuqarolik jamiyati tashkilotlarining institutsional salohiyatini, ayniqsa iqtisodiy yoki geosiyosiy beqarorlikdan jabr koʻrgan mintaqalarda, oshirish.
- «Yashil» va raqamli oʻtish sohasidagi hamkorlik: FJTni Bankning ekologik va ijtimoiy standartlari mualliflari hamda verifikatorlari sifatida mintaqaviy darajada jalb etish.
YTTB Prezidenti Odil Reno-Bassoning chiqishidagi asosiy jihatlar:
- FJT bilan hamkorlikning yangi davri: Odil Reno-Basso bildirilgan yoʻnalishlarni qoʻllab-quvvatladi va YTTB fuqarolik jamiyatini oʻzining operatsion modelining ajralmas qismi, har bir investitsiya qilingan yevrodan ijtimoiy qaytimni kuchaytira oladigan kuch sifatida koʻrishini taʼkidladi.
- Sub-Sahara Afrikaga global qadam: YTTB Prezidenti Bankning Sub-Sahara (Sahroi Kabir janubidagi) Afrika hududlaridagi faoliyatiga oid strategik vizyonni taqdim etdi. Reno-Basso Sub-Sahara mintaqasiga chiqishda Bank FJT bilan ishlash boʻyicha toʻplangan tajribaga tayanishini alohida taʼkidladi. Aynan mahalliy fuqarolik jamiyati institutlari zaif guruhlar huquqlarini himoya qilish, ayollarning iqtisodiy mustaqilligini ragʻbatlantirish, «yashil» texnologiyalarni joriy etishda shaffoflik hamda loyihalarni mahalliy sharoitlarga muvaffaqiyatli, inklyuziv moslashtirish kafili boʻlishi kerak.
- Uchrashuvning rasmiy ishtirokchilari: Odil Reno-Basso — YTTB Prezidenti; Yelena Koval — YTTB; Nadiya Petkova — YTTB va Emma Maklennan — FJT kengashi raisi hamda Xavfsiz va barqaror transport uchun Sharqiy alyans prezidenti.
Yigʻilishning ikkinchi kuni YTTB va fuqarolik jamiyati institutsional ishonchning tubdan yangi darajasiga chiqayotganini koʻrsatdi; bunda huquq va imkoniyatlar tengligi taraqqiyotning asosiy mezoni hisoblanadi. Yelena Koval belgilab bergan toʻrtta yoʻnalish aniq moʻljallarni beradi. Bankning gender inklyuziyasiga va geografiyani Sub-Sahara Afrikasiga kengaytirishga qaratilgani ayollar yetakchiligini qoʻllab-quvvatlash, ijtimoiy tadbirkorlikni rivojlantirish, mikromoliyalashtirish va zaif guruhlar huquqlarini himoya qilish sohasidagi ilgʻor amaliyotlar bilan qitʼalararo almashinuv uchun noyob imkoniyatlar ochadi.
«SABR» Respublika ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish markazi barqaror rivojlanish kun tartibini faol targʻib qilishda davom etmoqda, inklyuziv islohotlarga koʻmaklashmoqda va uzoq muddatli barqarorlikka erishish uchun sheriklik aloqalarini mustahkamlamoqda.
OAV UCHUN ALOQALAR:
«SABR» Respublika ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish markazi matbuot xizmati
sabrcenter@gmail.com
www.sabr.uz
